#२८ एप्रिल १७४० : बाजीराव पेशवा पहिला

बाजीराव पेशवा पहिला 

समस्त मानवी इतिहासात एकही लढाई न हरलेला योद्धा म्हणून ज्यांची ख्याती आहे ते श्रीमंत बाजीराव बाळाजी पेशवे

हिंदवी स्वराज्य कीर्तीध्वजा अवघ्या भारतभर पसरविनाऱ्या आणि युगप्रवर्तक छ. शिवरायांचा वारसा खऱ्या अर्थाने

चालविणाऱ्या थोरल्या बाजीरावांचे आजच्या दिवशी निधन झाले.

बाळाजी विश्वनाथ भटांचा हा थोरलापुत्र. आपल्या सर्व सरदारांमध्ये मराठा साम्राज्याची आकांक्षा निर्माण करून ती सिद्धीस नेणारा आणि सहदिशांना मराठा सत्तेच्या नौबती वाजविणाऱ्या या प्रतापी बाजीरावाने स्वकर्तुत्वावर दिल्लीच्या राजकारणात प्रवेश केला. दाभाडे, निजाम व दिल्लीकरांशी झालेल्या लढाया, पालखेडची लढाई, डभई व भोपळची रणयुद्धे, बुंदेलखंड व औरंगबादचा रणसंग्राम ही थोरल्या बाजीरावाच्या पराक्रमाची ठळक स्थाने.
चिमाजी आप्पांसारखा पराक्रमी व मुस्तद्दी भाऊ, होळकर, शिंदे, पवारांसारखे पराक्रमी सरदार यांच्या बळावर बाजीरावांनी मराठा साम्राज्याचा लौकिक वाढविला.
मर्द त्या मराठी फौजा । रणकीर्ति जयांच्या गाव्या ।
तळहाती शिर घेवुनिया, चालुनि तटावर जाव्या ।
जणु घोंघावत मधमाशा, झणि मोहाळास बिलगाव्या ।
अशी वृत्ती मराठी फौजांत निर्माण करनाऱ्या या प्रतापी बाजीरावांचे निधन दी. २८ एप्रिल १७४० रोजी वयाच्या ४० व्या वर्षी नर्मदाकाठी 'रावेरखेडी' (मध्यप्रदेश) येथे झाला.जन्माने ब्राह्मण असून देखील क्षात्रधर्म स्वीकारून थोरल्या छत्रपतींनी स्थापलेल्या स्वराज्याच्या सीमा रुंदावण्याचे महान कार्य केले; त्या राउंना त्यांच्याच महाराष्ट्रात मात्र फक्त 'मस्तानी' वाला बाजीराव म्हणून आठवले जाते.


रा. घो. 

भटकंती पुन्हा सुरु ह्यावेळी जलदुर्ग,खांदेरी आणि आणि उंदेरी मोहीम फत्ते

भटकंती पुन्हा  सुरु ह्यावेळी जलदुर्ग,खांदेरी आणि आणि उंदेरी मोहीम फत्ते 

प्रश्न ................?

नेमकं पिताना लोक अंधार का पसंत करतात, कोणास ठाऊक..! लोकांना स्वतःच्या पिण्याचीच भिती वाटते- कोणी पाहण्याची- का, आपण जे पीत असतो, त्याची..?... नंतरच्या परिणामांची...?  प्रश्न 

~ : ।। शुभ दसरा ।। : ~

तरी मेरी यारी मग भो… गेली दुनियादारी ……!!!

                                         
                                       तरी मेरी  यारी मग भो…  गेली दुनियादारी ……!!!
   

शिवनेरी

शिवनेरी - इथे जन्मला वाघ सह्याद्रीचा !....

छत्रपती श्री शिवाजी महाराजांचा जन्म ज्या दुर्गावर झाला तो शिवनेरी,'दुर्ग'म्हणून प्राचीन आहे. त्याच्या परिसरातच असलेले जीवधन, चावंड, हडसर हे दुर्ग आणि नानेघाटाची दगडात कोरलेली वाट पाहताना या दुर्गांच्या
प्राचीनत्वाचा अंदाज येतो.शिवप्रभूंचे बालपण शिवनेरीवर गेले.त्यांच्या काही बाललीलांचे वर्णन शिवभारत या ग्रंथात कवींद्र परमानंदाने
केले आहे.छोट्या शिवाजी राजांचा घराचा उंबरठा ओलांडण्यास प्रयास पडत;स्फटीकांच्या भिंतीवर पडलेले सूर्याचे प्रतिबिंब पाहून ते बोटाने दाखवून 'तू
आपल्या हाताने मला दे'असे ते म्हणत असत.वाघासारखी गर्जना करून प्रेमळ
दाईला भय दावत असत.मऊ मऊ माती खात असत.मुलांकडून मातीची उंच शिखरे करून 'हे गड माझे'असे म्हणत असत.
घराचा उंबरठा ओलांडण्यास प्रयास
पडणार्या शिवाजीराजांनी मोठेपणी
आग्रा-ग्वाल्हेरपासून जिंजी-तंजावरपर्यंत घोडदौड केली.'सूर्याचे प्रतिबिंब मला
आणून द्या'असे म्हणाऱ्या राजांनी मोठेपणी प्रतीपचंद्र हि मुद्रा शिरावर धरली.दाईला व्याघ्रगर्जना करून दाखवणाऱ्या राजांनी मोठेपणी औरंगजेबाच्या दरबारात सिंहगर्जना करून मुघलांना भयचकित केले.लहानपणी आपल्या सवंगड्याकडून मातीचे दुर्ग बांधणाऱ्या शिवाजी राजांनी मोठेपणी साल्हेर-
अहिवंतापासून जिंजी-वेलोरपर्यंत दुर्गांची मोठी शृंखला उभी केली.या अवघ्या पराक्रमाची सुरवात दुर्ग शिवनेरीवर झाली.जुन्नर नजीकचा हा
दुर्ग नैसर्गिकरीत्या बुलंद असला तरी ज्या बाजूस ती अभेद्यता नाही,त्या बाजूस
सात दरवाजे आणि बुलंद तटबंदी बांधून बेलाग करण्यात आला आहे.शिवनेरी या
दुर्गाभोवती आणि परिसरात अनेक लेणी आहेत. शिवनेरी या दुर्गातच ७८ विहार आणि ३ चैत्यगृह आहेत.पाण्याची ६० कुंडे आहेत.३
लेणी अपूर्ण आहेत.काही लेणी २ हजार
वर्षापासूनची आहेत.तेथे कोरलेल्या ९ शिलालेखांवरून त्या लेण्यांचे प्राचीनत्व लक्षात येते.कशी कोरली हि लेणी?कोणती हत्यारे वापरली त्या कलाकारांनी ? कोरून काढलेला दगड कोठे टाकला?कलाकार अंधारात कसे काम करत असतील?
आज पुरावे नाहीत;पण अंदाज बांधता
येतात.प्रकाश परावर्तीत करूनच हे काम करण्यात आले असावे;पण प्रकाशाचे परावर्तन कसे केले असावे?त्यावेळी आरसे होते का ?किंवा पाण्यावरून
प्रकाश परावर्तीत करून हे लेणीचे काम केले असावे का? शिवनेरीवर पाण्याच्या ४०-५०
तरी टाक्या आहेत.काही विशाल आहेत.पाण्याचा मजबूत साठ या दुर्गावर होता.काही टाक्या बांधीव आहेत,तर
काही दगडात कोरलेल्या आहेत.बाष्पीभवनाने पाणी निघून जाते म्हणून शिवनेरीच्या काही टाक्या कातळात कोरल्या आहेत.त्यावर दगडाचे छत कोरले आहे.आत पाणी स्वछच,नितळ आणि गार
आहे. शिव्नेरीवरची गंगा-जमना हि टाकी अभ्यासण्यासारखी आहे. असा हा शिवनेरी दुर्ग, जिथे शिवाजी महाराजांचा जन्म झाला,
तो त्यांच्या ताब्यात कधीही नव्हता.

Harishchandragad

Harishchandragad
Harishchandragad is a vast fort spread in 15 kms  east-west
This fort has many base villages

1) Khireshwar on Malshej ghat route(20 kms walk one side only thus to and fro makes it approx 40 kms walk in one day)
2) Easy route via Pachnai on the other side(6 kms walk thus 12 kms to and fro trek)
3 and 4) Kothale and Lavhali villages nearby Pachnai villages(walk of 15 kms in very dense forests thus making a 30 kms to and fro trek)
5) Via Sadhale ghat route:The difficult route via Kokan Kada takes 12 to 14 hours to reach Harishchandragad by this route via Belpada

The Malshej ghat route via Khireshwar is most popular because it is approachable from Pune and Mumbai by frequent buses
Pachnai and Kothale Lavhali route is convinient by only private vehicle(From Rajur,there is a ST bus around 9:30 am which takes you till Pachnai around 11:00 am but it is difficult to complete this trek in one day because there is no return bus from Pachnai in evening hence you have to descend by Khireshwar village and reach Malshej road to get bus to Pune/Mumbai or stay at Harishchandragad and take the 10:00 am bus to Akole from Pachnai)

Trek combinations from here:
1) Descend Harishchandragad via Pachnai and reach Kumshet.You can climb Ajoba and descend it via Dara ghat to reach Asangaon Shahapur
2)From Kumshet,you can further proceed via Katrabai Khind to reach Ratangad or Ghanchakkar-Muda and further reach Bhandardara and then return to Pune/Mumbai
3)Via Kothale->Lavhali,you can reach Karkai and Ambedara and reach Otur for bus to Mumbai/Pune